Knoflooksoep

Tussen Kerst en Nieuwjaar blijft er zelfs tijd over om te borrelen met vrienden. Heel gezellig natuurlijk op het gevaar af dat ik na drie avonden borrelen op Oudjaarsavond op de bank in slaap val. Vanavond eten we bij de wijn hapjes. Alle ingredienten die nog over zijn van de Kerst, probeer ik te gebruiken. Ik had bij de Dekamarkt lekker geurende gerookte knoflook gekocht die ze alleen rond de Kerst verkopen. Ik maak er knoflooksoep van.


Knoflooksoep
Nodig voor 4 personen:
* 1 bol gerookte knoflook
* half laurierblad
* kruidnagel
* 1 blaadje salie
* snufje tijm
* 1 liter bouillon
* 3 eetl olijfolie
* 25 gr. bloem
* 1 eidooier

Pel de knoflookteentjes en haal de groene kern eruit. Doe in een pan met laurieblad, salie, kruidnagel, tijm en bouillon. Breng aan de kook en laat 30 minuten sudderen. Zeef de soep en wrijf de knoflook zoveel mogelijk door de zeef.
Verwarm in een andere pan zachtjes 3 eetl. olijfolie. Voeg al roerend 25 gr bloem toe. Laat 3 minuutjes zachtjes garen zodat het een roux wordt. Voeg langzaam al roerend de bouillon toe en breng nog steeds roerend aan de kook. Laat 20 minuten garen. Breng op smaak met zout en peper. Roer de eidooier los in een kommetje en voeg een soeplepel soep toe. Roer dit mengsel door de soep die nu niet meer mag koken. Verdeel de soep over 4 kommen.

Lekker met een schepje zure room, croutons of een sneetje stokbrood gegratineerd met kaas.

bron: Blue band kookboek soepen en sauzen

Breekbrood

De dag voor Kerst. Morgen komt familie taart eten voor de verjaardag van een meisje dat 11 wordt op eerste Kerstdag. En daarna het kerstdiner dus vandaag sta ik in de keuken. Al sinds half 8. Een boffert staat klaar, de brownies zijn af, een cranberrytaart naar recept van Nigella staat in de oven gemaakt door de jarige zelf. Het ruikt heerlijk in huis.
Vanmidddag begint Kerst met een buffet met vrienden en heel veel kinderen. Wij nemen champignonragout mee. En breekbrood met zoute boter. Ik gebruikte het recept voor stokbrood met zuurdesem, maar je kunt natuurlijk ook een standaard broodrecept met instant gist gebruiken. De broodbakmachine instellen op deeg, bij mij is dat ongeveer anderhalf uur. Na het rijzen 22 kleine bolletjes van het deeg maken en deze op een centimeter afstand van elkaar leggen.

Door de tweede rijstijd van een a anderhalf uur, komen ze bij elkaar. Bestrijken met een beetje ei en dan bestrooien met verschillende zaadjes. In oven op 225 graden kleine 20 minuten bakken tot de broodjes goudgeel en gaar zijn.

toetje met gegrilde ananas

Een Keniaan die nog nooit sneeuw onder zijn voeten had gevoeld en dacht dat al die sneeuw in films een Hollywoodbedenksel was, bracht superzoete ananas en passievruchten voor me mee vers ingevlogen vanuit een warme wereld. Hier is het koud buiten en binnen eten wij een tropisch toetje. Het leek me lekker om de gegrilde ananas te bestrooien met Szechuanpeper.

Die gebruik ik af en toe bij Chinese recepten. De naam komt van de provincie Szechuan, de enige Chinese provinicie waar pittig wordt gekookt. De specerij proeft niet echt naar peper, maar heeft wel iets prikkends dus lekker bij iets zoets.

Gegrilde ananas met hangop en passievrucht
nodig voor 4 personen:
* ananas
* 1 liter volle yoghurt
* 2 passievruchten
* szechuanpeper

Doe een dunne, schone doek in een zeef of vergiet en zet er een schaaltje onder om het vocht op te vangen. Giet de yoghurt in de doek en laat een paar uur uitlekken. Maak de ananas schoon en snijd in plakken. Rooster de szechuanpeper kort in een koekepan en maak het een beetje fijner in de vijzel. Verhit de grillpan en grill de plakken ananas tot ze streepjes hebben. Verdeel over de borden en strooi een beetje van de peper er over heen. Schep een lepel hangop naast de hangop. Snijd de passievruchten door midden en lepel de inhoud over de hangop. Serveer direct.

In plaats van hangop lijkt vanilleijs of kokosijs me ook lekker.

inspiratie voor het kerstdiner

Bij de planning van de familiekerstdiners van 2010 leek het er op aan te komen dat ik de ene dag 15 en de andere dag 17 mensen te eten kreeg. Een tikkie :) stressig vroeg ik mij af "Hoe vierden families Kerst toen ik jong was". De foto is vermoedelijk Kerst 1972. Tot mijn verbazing heb ik nu hetzelfde behang onder de noemer retro en die stoelen zijn ook weer fashionable. De rest is vooral heel erg jaren '70. Vooral de foto die van voor het digitale tijdperk is: je nam een foto en wist niet dat het merendeel van je familie er niet op zijn vrolijkst op stond (mijn broer deed wel zijn best). Ook het diner: een gebraden kip (gewoon gekruid met peper en zout), gebakken aardappelen en appelmoes zie ik. De kinderen appelsap en de grote mensen rose (d'Anjou waarschijnljik zoals iedereen destijds). Vooraf kregen we een pasteibakje met champignonragout. Het toetje zou zomaar ijs met een sausje geweest kunnen zijn. Wat een verschil met nu. Volgens de Allerhande bestaat het kerstdiner 2010 uit kreeft, oesters, varkenshaas maar dan wel met zachtzure balsamico-uien, bijzondere bijgerechten en een pavlova met stoofpeer als nagerecht. Ondanks dat ik geen sterrenkeuken wil prentederen, durf ik ook niet met die jaren 70 tafel aan te komen. Sorry mam, de tijden zijn veranderd. Het wordt een kerstdiner waarbij ik zowel kinderen als vleeseters en vegetariers probeer lekker te laten eten. Sommige gerechten zijn uitbesteed aan familieleden die ook van koken houden en verder neem ik beproefde recepten. Het lijkt me voldoende om met een ouderwets volle kerstbuik van tafel te komen. En...het wordt vast gezellig!

kerstdiner 2010
hapjes:
bruschetta met provolone en rode uiencompote
prikker caprese: kerstomaatje, klein bolletje mozzarella en een blaadje basilicum.
toast met cabrales en kweeperenjam

voorgerecht:
gevulde pasta van Karien
tomatensoep of oesterzwammensoep met cointreau

hoofdgerecht
rosbief of galette met geroosterde pompoen en pecorino
cranberrysaus
gebakken aardappelen
spruitjes met kastanjes
stoofpeertjes
aardappelsalade met zoutige groenten

nagerecht
zucotto of vanilleijs met versierselen
kaasplankje van l'amuse
koffie

Egg nog of eierpunch

Thanksgiving, herinner je het? De amerikaanse moeder van school die ons een heel diner gebaseerd op amerikaanse tradities voorschotelde, serveerde ook egg nog. Was erg lekker. Nu was het tijd voor de volgende traditie: peperkoekhuisjes versieren met snoep. Zelf zegt deze amerikaanse dat ze deze amerikaanse traditie voornamelijk uit de film kent. De kinderen hebben daar niets op tegen als ze een hele middag met snoep in de weer mogen. En als er opnieuw egg nog geserveerd wordt, vind ik zo'n traditie ook prima. Boodschappen doen en door de sneeuw ploeteren werden er nog leuker van. Wat een heerlijk goedje. De structuur van Baileys, maar dan niet alleen zoet, maar schuimig en kruidig met veel vers geraspte nootmuskaat. Ook heel geschikt voor koude winteravonden met veel sneeuw, kerstborrels, kerstavond onder de boom of elke andere wintertraditie die je maar kunt bedenken.
Oh ja, het is gemaakt met rauwe eieren. Kans op salmonella is veel kleiner als je de eieren eerst afwast. Vanwege de drank toch al niet geschikt voor zwangeren en kleine kinderen.

Egg nog

6 eieren
250 ml + 15 ml suiker (of vervang die laatste eetlepel door zelfgemaakte vanillesuiker, ooit geleerd van Jamie en veel lekkerder dan extracten of zakjes)
2.5 ml of een halve theel. vloeibare vanille extract
1.2 ml. of een 1/4 theel. gemalen nootmuskaaat
250 ml. brandy
125 ml. bruine rum
500 ml. melk
500 ml. verse slagroom

Klop de 6 eieren in 3 minuten schuimig met een elektrische mixer op de hoogste stand Voeg de suiker, de vanille en nootmuskaat toe en klop nog eens 3 minuten. Roer handmatie de brand, rum, melk en slagroom erdoor. Serveer in mooie glazen en rasp wat nootmuskaat ervoer. De amerikaanse moeder is overtuigd dat deze egg nog vooral zo lekker smaakt door de mooie glazen en ik ben het helemaal met haar eens.

Boffert of bofferd of Fries krentenbrood

Boffert is een Fries recept voor een soort krentenbrood dat au bain marie in een speciale vorm gegaard wordt. Een eenvoudige versie werd als nagerecht na soep gegeten met stroopsaus. Vond ik altijd erg lekker. Op hoogtijdagen werden ingrediënten toegevoegd die destijds luxe waren zoals sukade en kaneel. In de provincie Groningen kennen ze dit ook als een poffert, maar dat is natuurlijk niet te vergelijken met de Friese versie.

Boffertvormen worden sinds jaar en dag verkocht bij Van Erp op de winkelstraat van Leeuwarden: de nieuwstad. Ze hebben geen webshop maar je weet het maar nooit als je erom vraagt.
Er zijn heel veel verschillende versies van het recept. Sommigen voegen speculaaskruiden toe, maar ik blijf toch bij het recept van mijn oma zaliger. Mijn moeder haalde vroeger de vorm alleen met Kerst en Pasen uit de kast gehaald. Tegenwoordig staat er soms ook een boffert op tafel bij een familieweekend. En de hare lukt altijd beter dan de mijne. Dit jaar smokkelde ik en deed er een ei bij en dat hielp heel goed. De boffert was bijna zo lekker als bij Beppe.


BOFFERT
nodig voor een kleine (verdubbelen voor grote vorm):
* 250 gr zelfrijzend bakmeel of 250 gr bloem + 2 theel. bakpoeder
* 100 gr donkerbruine basterdsuiker
* 100 gr rozijnen
* 100 gr krenten
* 25 gr sukade
* kleine theel. kaneel
* (evt 1 theel speculaas- of koekkruiden
* rasp halve citroen
* rasp halve sinaasappel
* halve theel. zout
* ( ei)
* melk
* poedersuiker om te bestrooien

Vet de vorm in met boter. Bestrooi daarna met een goede soort paneermeel of verpulverde beschuit, zodat de boffert na het koken beter uit de vorm komt.

Breng water aan de kook in een pan waar de boffertvorm inpast. Roer de droge ingrediënten door elkaar roeren. Was de rozijnen en krenten en roer er net als de sukade er door heen. Rasp de schil boven het meelmengsel. Voor een luxere versie doe je nu het geklopte ei door het meelmengsel. Dit hoeft niet. Maak een stevig beslag met melk.

Giet het beslag in de vorm die voor 2/3 gevuld mag zijn en sluit af met het deksel.

Laat de vorm in het water zakken. Waterpeil moet net onder deksel blijven. Zorg dat het water aan de kook blijft, maar het water mag niet zo hard borrelen dat het in de vorm komt. Laat voor kleine vorm 1 uur en een kwartier koken en bij een grote vorm anderhalve uur. Haal daarna de vorm uit de pan, haal het deksel eraf en laat uitwasemen.


Bestrooi met poedersuiker voor je 'm aansnijdt. Lekker met roomboter erop.


Als je geen boffertvorm hebt, kun je het beslag ook in een tulbandvorm doen en dan ongeveer een uur bakken in de oven op 160 graden. Dan kijken of een satehprikker schoon uit het deeg komt.

kerstkoekjes

De meiden zitten op school al helemaal in de kerstsfeer en vragen wanneer we nu eindelijk eens kerstkoekjes gaan bakken.Ze bedoelen dan zweedse peperkoekjes oftewel pepparkakor Alleen dat deeg vraagt voorbereiding want moet een nacht in de koelkast rusten. Andere kerstkoekjes wilde ik bakken en ik werd op mijn wenken bediend door de NYtimes die lezers vroeg om recepten van holiday cookies in te sturen. Zie de link voor heel veel verschillende,bijzondere koekjes. En zo mooi! Deze variatie voeg ik er aan toe: zandkoekjes met kardamon en gekonfijte sinaasappelschil die je dus zelf kunt maken zoals ik deed of gewoon op de markt koopt in Amsterdam of Haarlem.

zandkoekjes met kardamon en sinaasappelschilbenodigdheden voor 24 koekjes:
* 200 gr bloem
* 100 gr witte basterdsuiker
* snufje zout
* halve theelepel kardamon (ik vermaalde de inhoud van 6 kardemonpeulen met het snufje zout)
* 150 gr boter

Roer de bloem, basterdsuiker, zout en kardemon door elkaar. Doe de boter in blokjes erbij. Vermeng met je vingertoppen de boter door het meel totdat de boter kruimels zijn geworden. Snijd de sinaasappelschil in kleine stukjes en doe door het deeg. Kneed nu het deeg met je handen tot een bal. Als dit niet lukt, kun je een eetlepel koud water toevoegen. Laat een deeg even opstijven in de koelkast. Verwarm de oven op 175 graden.
Vorm de deegbal tot een staaf en snijd met een nat mes plakjes van. Of rol het deeg uit op een met bloem bestoven werkvlak tot een dikte van ongeveer 3 mm. Steek hier met vormpjes koekjes uit. De meiden legden op elk koekje een stukje gekonfijte sinaasappelschil, maar in stukjes door het deeg lijkt me lekkerder.
Bak de koekjes ongeveer 15 minuten in de oven. Ze hoeven niet bruin te worden. Laat afkoelen zodat ze ietsje harder worden.